Nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị đứt dây chằng chéo trước khớp gối

 Đứt dây chằng chéo trước là loại tổn thương thường gặp trong chấn thương khớp gối. Nguyên nhân thường do chấn thương thể thao, tai nạn giao thông, và tai nạn sinh hoạt. Tại Mỹ, hàng năm có khoảng 200.000 người bị tổn thương dây chằng chéo trước, trong hơn nửa số đó phải điều trị bằng phẫu thuật. Khoảng 50% những tổn thương dây chằng chéo trước có kèm theo các tổn thương khác như rách sụn chêm, bong sụn khớp, tổn thương dây chằng chéo sau, các dây chằng khác quanh gối và phù dập tủy xương…

1. Nguyên nhân
Có khoảng 70% tổn thương dây chằng chéo trước do nguyên nhân chấn thương gián tiếp, trong khi khoảng 30% do chấn thương trực tiếp. Thường xảy ra ở những trường hợp sau:

 Đang chạy, dừng đột ngột và chuyển hướng nhanh chóng (tổn thương gián tiếp). Tổn thương dây chằng chéo trước thường xảy ra trong các tình huống:

– Chấn thương trực tiếp vào mặt trước gối, hay gặp trong cú va chạm trong tình huống cản bóng; tai nạn giao thông (tổn thương trực tiếp)

– Xoay người sang phía đối diện trong lúc bàn chân giữ nguyên (tổn thương gián tiếp)
– Cú nhảy cao, rơi một chân tiếp đất trong tư thế không thuận (tổn thương gián tiếp)

ana acl1

Đứt dây chằng chéo trước

2. Triệu chứng lâm sàng
Sưng và đau vùng gối.
Bệnh nhân có thể cảm nhận được tiếng “rắc” ngay khi chấn thương. Sau đó gối sưng đau và hạn chế vận động. Dù bệnh nhân có điều trị hay không thì tình trạng sưng đau dần cũng tự hết.
• Lỏng gối.
– Bệnh nhân có cảm giác chân yếu khi đi lại.
– Khó khăn khi đứng trụ một chân bên gối lỏng.
– Khi chạy nhanh có cảm giác ríu chân, dễ vấp ngã.
– Khi đi nhanh trên đường không bằng phẳng, dễ có cảm giác trẹo gối, sụp gối.
– Lên cầu thang cảm giác không thật chân, khó khăn khi đi xuống dốc hoặc bước xuống cầu thang.
• Teo cơ.
Đùi bên chấn thương nhỏ dần do teo cơ, do đó chân càng này càng yếu, nhất là khi cơ đùi teo nhiều. Teo cơ dễ xẩy ra ở những người ít hoạt động như dân văn phòng, học sinh… Tuy nhiên với vận động viên thể thao, triệu chứng lỏng gối thường biểu hiện không rõ ràng vì cơ đùi rắn chắc làm cho gối vững giả tạo mặc dù dây chằng chéo trước đã đứt hoàn toàn.
• Các nghiệm pháp giúp chẩn đoán.
Các nghiệm pháp được các bác sĩ chuyên khoa thực hiện giúp chẩn đoán tổn thương dây chằng chéo trước như: dấu hiệu ngăn kéo trước, dấu hiệu Lachman, dấu hiệu Pivot shift đều dương tính.

3. Điều trị bảo tổn (không phẫu thuật)

Những trường hợp điều trị bảo tồn, tập phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng. Đeo nẹp chỉnh hình thực sự không cần thiết. Tuy nhiên, khi tổn thương dây chằng chéo trước có các tổn thương khác kèm theo thì nên phẫu thuật. Về lâu dài, khớp gối lỏng sẽ làm tăng cao khả năng thoái hóa khớp sớm hơn .

Chỉ định bảo tồn:
• Đứt không hoàn toàn dây chằng chéo trước, gối vững
• Đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước ở bệnh nhân:
– Không có triệu chứng, hoặc không có nhu câu chơi thể thao hoặc sẽ từ bỏ chơi thể thao.
– Ít hoạt động, người già.
– Trẻ em nhỏ (còn sụn phát triển ).

4. Điều trị bằng phẫu thuật
Phẫu thuật khâu lại dây chằng chéo từ lâu đã không mang lại hiệu quả, vì vậy, tái tạo lại dây chằng chéo trước bằng một mảnh gân khác thay thế qua nội soi là phương pháp phẫu thuật phổ biến nhất hiện nay. Các vật liệu thay thế (mảnh ghép) có thể là:
– Gân bánh chè tự thân (của chính bệnh nhân)
– Gân Hamstring tự thân (gân cơ thon và cơ bán gân)
– Gân cơ tứ đầu tự thân
– Gân đồng loại (lấy từ người hiến tặng): gân A-sin, gân bánh chè, gân chầy sau, gân mác dài…

Mục đích của phẫu thuật là giải quyết lỏng gối, phục hồi lại chức năng của dây chằng chéo trước, từ đó làm vững gối, giúp người bệnh trở lại sinh hoạt và chơi thể thao bình thường. Bệnh nhân được mổ tái tạo lại dây chằng chéo trước có tỷ lệ thành công từ 82-95% (theo tài liệu của Mỹ).

Mọi thắc mắc về bệnh, các bạn có thể điện thoại trực tiếp cho bác sĩ để được tư vấn kịp thời, tránh tình trạng bệnh nặng gây những biến chứng nguy hiểm.

Bài Mới

Bình luận